İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan hal ve durumları sonucunda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olaydır.
Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için kazayı geçiren kişinin sigortalı olması, sigortalının işyerinde veya işyerinden sayılan yerlerde bulunması, olayın işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelmesi, kaza ile sonuç arasında uygun bir illiyet bağının bulunması, kaza sonucu bedence veya ruhça özre uğraması ve bu unsurların bir arada gerçekleşmesi gerekiyor. İş kazası yapılan işle ilgisi olmayan bazı hal ve durumlarda meydana gelen olayları da kapsamaktadır.
* * *
İş kazası sayılma hal ve durumları neler?
1. İşyerinde bulunduğu sırada
Sigortalıların iş yerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar iş kazası sayılacak. İşyeri, kanunun 11’inci maddesinde, sigortalı sayılanların maddî olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerler olarak tanımlanmış olup, işyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılmıştır.
Sigortalıların dinlenme saatinde top oynarken ayağının burkulması, tarlada çalışır iken traktör ile kaza geçirmesi, dinlenme odasında dinlenirken sobadan zehirlenmesi, işyerinde intihar etmesi, ücretli izinli bulunduğu sırada çalıştığı işyerindeki arkadaşlarını ziyaret için geldiğinde kaza geçirmesi, araçlarla çalışanların bu araçlarda geçirecekleri kazalar iş kazası olarak değerlendirilecek.
Birden fazla işyerinde sigortalılık niteliği devam eden kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar bakımından her bir işyerinde meydana gelen olaylar bu kapsamda değerlendirilecek.
Ancak, kanunun 11’inci maddesindeki “sigortalının işini yaptığı yer” ifadesinden, sigortalının fiilen çalıştığı, yani esas işini gördüğü yerin anlaşılması gerekiyor.
2. Yürütülmekte olan iş nedeniyle
Kanuna göre sigortalı sayılanların işverenleri tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle işyerinde veya işyeri dışında; kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan sigortalıların ise yürütmekte olduğu iş nedeniyle işyerinde veya işyeri dışında meydana gelen kazalar iş kazası olarak sayılacak.
4(a) sigortalıları bakımından “işveren tarafından yürütülmekte olan iş” ifadesiyle, sigortalının işyerinde veya işyeri dışında meydana gelen kazanın işverenin görevlendirmesi veya işin niteliği gereği yapıldığı sırada karşılaşabileceği kaza riskine karşı teminat altına alınıyor. Örneğin, torna atölyesinde çalışan sigortalının elini torna makinesine kaptırması, tarlada çalışan sigortalının ilaçlama yaparken zehirlenmesi, beyaz eşya tamir bakım servis işyerinde çalışan sigortalının buzdolabı tamiri için gittiği binada dengesini kaybederek düşmesi sonucunda yaralanması gibi olaylar işlerin yürütümü sırasında ve çalışma konusunda meydana geldiğinden iş kazası sayılması gerekiyor.
3. İşveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi
Sigortalının işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen kazaların iş kazası sayılması gerekmektedir. Burada göz önünde bulundurulması gereken husus, meydana gelen kazanın işverenin sigortalıya vermiş olduğu görevle ilgili olup olmadığı, görevin yapılması için geçen süre içinde meydana gelip gelmediğinin tespitine bağlı bulunmaktadır.
İşveren tarafından, işyerinde çalışan bir sigortalının işverenin evindeki bir malzemeyi almak üzere görevlendirilmesi halinde işverenin evine sigortalının gidip gelmesi sırasında uğradığı, olayın iş kazası sayılması gerekiyor.
4. Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda
Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda geçirdiği kazalar da iş kazası sayılmaktadır. Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5’inci maddesinin (a) ve (g) bentlerinde sayılan sigortalıların, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74’üncü maddesine istinaden bir yaşına kadar, çocuklarını emzirmeleri için bu kanunda belirtilen sürelerde sigortalının işveren tarafından ayrılan emzirme odasında veya çocuğun bulunduğu yer ile bu yere gidiş geliş sırasında ve emzirme sürelerinde geçirdiği kazalar iş kazası sayılacak.
5. İşverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş ve gelişi sırasında
Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen kazalar iş kazası sayılacak. Burada önemli olan işverence sağlanan bir taşıtın bulunması ve sigortalıların işin yapıldığı yere getirilip götürülmeleri keyfiyetidir.
Yaşar Taşdemir
İTO Gazetesi
İŞLETMELER TARAFINDAN PERSONELE VERİLEN RAMAZAN PAKETLERİNİN VERGİSEL SONUÇLARI 1 Ercan ŞENSES Vergi Müfettiş […]
İnternet ortamındaki sosyal ağ sağlayıcıları üzerinden metin, görüntü,...
İŞLETMELER TARAFINDAN PERSONELE VERİLEN RAMAZAN PAKETLERİNİN VERGİSEL SONUÇLARI 1...
524 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Tebliği düzenlemesi ile İçişleri Bakanlığı’nca...
Bursa SGK il Müdürü Erhan Karaca nın Kısa çalışma ödeneği ile ilgili […]
Eksik Gün Mevzuatı — 28 Gün Çeken Aylarda Prim Ödeme Gün Hesabı […]
Son günlerde merak ve tartışma konusu olan Elektronik beyanname ve aracılık sorumluluk...
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim borcu olan 4.5 milyon kişiyi affetmeye hazırlanıyor....
Yeni yılda; aşağıda maddeler halinde özetlediğim hususlara dikkat etmeleri halinde,...
Dikkat: Defter tasdikinden önce, VUK’nun 179 ve 180.maddeleri gereği 1.sınıftan...
Türk Ticaret Kanunu’nun Defter tutma yükümlülüğü başlıklı 64 üncü...
Bugünkü soru-cevap kısmını tamamen iş güvenliği ile ilgili konulara ayırdık....
I- GİRİŞ 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve mükerrer 257. maddelerinin...
Askerlik her yurttaşımızın vatan borcu. Bugün, askere giden işçilerin haklarını...
Kanun, tüketici kredileri ve kredi kartları ile ilgili sözleşmeler, kart üyelik...
Bilindiği üzere gider pusulası 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 234 üncü maddesinde...
İşsizliğin azaltılması ve istihdamın artırılması ile kadınların ve...
(Bu yazı : 30.910 kez okundu)A.Giriş :
Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, basit usulde vergilendirilen...
ÖZEL İNŞAATLARLA İLGİLİ ÖZELLİKLİ HESAPLAR VE İŞLEYİŞİ 1. GENEL...
(Bu yazı : 27.155 kez okundu)Ölüm vergi hukuku açısından mükellefiyeti ve vergi cezasını kaldıran...
(Bu yazı : 16.623 kez okundu)Kasa farklarının değerlemesi ve muhasebe kayıtları Kasa hesabı işletmelerin...
(Bu yazı : 14.724 kez okundu)Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından hazırlanan Türkiye...
(Bu yazı : 12.576 kez okundu)Son günlerde merak ve tartışma konusu olan Elektronik beyanname ve aracılık...
(Bu yazı : 12.142 kez okundu)Bankaların vadesiz hesaplardan haksız yere kestikleri Hesap işletim ücretlerinin...
(Bu yazı : 9.753 kez okundu)STAJYER ÖĞRENCİLERE YÖNELİK SSK VE ÜCRET UYGULAMASI Stajyer öğrenciler;...
(Bu yazı : 9.560 kez okundu)6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar...
(Bu yazı : 8.726 kez okundu)Okur sorusu: 1950 doğumluyum, ilk işe giriş tarihim 1990, prim gün sayım...
(Bu yazı : 8.534 kez okundu)KDV tevkifat uygulamasına ve bu uygulamadan doğan iade taleplerinin yerine getirilmesine...
(Bu yazı : 8.103 kez okundu)Şehir ve köy gibi yerleşim yerlerinin dışında kurulu baraj ve tünel inşaatı,...
(Bu yazı : 7.440 kez okundu)Vergi Usul Kanunu’nun 328’nci maddesi hükmü gereği; amortismana tabi iktisadi...
(Bu yazı : 7.127 kez okundu)Vergi Usul Kanununun 413 üncü maddesinde “Mükellefler, Gelir İdaresi Başkanlığından...
(Bu yazı : 6.470 kez okundu)