Muhasebe Dersleri
7. Dönem Sonu İşlemleri
Envanter, değerleme, amortisman, tahakkuklar, 7/A yansıtma ve kapanış kayıtları.
Dönem sonu işlemleri, yıl boyunca tutulan kayıtları gerçek duruma uydurmak ve mali tabloları hazırlamak için yapılır. Sıralama önemlidir: önce envanter ve değerleme, sonra düzeltme kayıtları, en son kapanış.
Adım adım dönem sonu
- Envanter: Kasa, stok ve demirbaşlar sayılır; banka, müşteri ve satıcı bakiyeleri mutabakatla doğrulanır. Sayım farkları 197 / 397’ye alınır.
- Değerleme: Dövizli hesaplar TCMB döviz alış kuruyla (646 / 656), stoklar maliyet bedeliyle değerlenir; şüpheli alacak karşılığı (129) ve reeskont (122 / 322) ayrılır.
- Amortisman: Duran varlıklar için yıllık amortisman ayrılır.
- Tahakkuk ve ertelemeler: Gelecek döneme ait giderler 180 / 280’e, döneme ait olup ödenmemiş giderler 381’e, tahsil edilmemiş gelirler 181’e alınır.
- Satılan malın maliyeti: Aralıklı envanterde 153’ten 621’e aktarılır.
- 7/A yansıtma: 7 sınıfı giderler yansıtma hesaplarıyla 6 sınıfa (630–632, 660) ve 151’e aktarılır.
- Gelir tablosu kapanışı: 6 sınıfı hesaplar 690’a kapatılır; vergi karşılığı ayrılır, 692 üzerinden 590 / 591’e aktarılır.
- Bilanço: Hazırlanır ve kapanış kaydı yapılır.
Örnek kayıtlar
1) Demirbaşlar için 40.000 TL amortisman:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 40.000 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 40.000 |
2) Aralık elektrik faturası ocakta gelecek, tahmini 6.000 TL:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 6.000 | |
| 381 Gider Tahakkukları | 6.000 |
3) 770’de toplanan 900.000 TL genel yönetim gideri yansıtıldı:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 632 Genel Yönetim Giderleri | 900.000 | |
| 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı | 900.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı | 900.000 | |
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 900.000 |
4) Gelir ve gider hesapları kapatıldı (satışlar 5.000.000; satılan mal maliyeti 3.200.000; genel yönetim 900.000):
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 600 Yurt İçi Satışlar | 5.000.000 | |
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | 5.000.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | 4.100.000 | |
| 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti | 3.200.000 | |
| 632 Genel Yönetim Giderleri | 900.000 |
5) %25 kurumlar vergisi karşılığı (örnek oran, matrah 900.000) ve peşin ödenen 150.000 TL geçici verginin mahsubu:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları | 225.000 | |
| 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları | 225.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 371 Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri | 150.000 | |
| 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar | 150.000 |
6) Net kâr özkaynağa aktarıldı:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 690 Dönem Kârı veya Zararı | 900.000 | |
| 691 Vergi Karşılıkları | 225.000 | |
| 692 Dönem Net Kârı veya Zararı | 675.000 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 692 Dönem Net Kârı veya Zararı | 675.000 | |
| 590 Dönem Net Kârı | 675.000 |
Vergi matrahı, kanunen kabul edilmeyen giderler eklenip istisnalar düşülerek bulunur; örnek sadeleştirilmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tutar, oran ve süreler değişebilir. Kendi durumunuz için ofisimizle iletişim formu üzerinden görüşebilirsiniz.
