← İnşaat Muhasebesi sayfasına dön

İnşaat Muhasebesi

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri

Birden fazla takvim yılına yayılan inşaat işlerinde kâr ne zaman tespit edilir, hangi hesaplar kullanılır, hakediş kesintisi nasıl işler?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesine göre, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zarar, işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın beyannamesiyle beyan edilir. İş devam ettiği sürece yapılan harcamalar gider yazılmaz, aktifte birikir; alınan hakedişler de gelir yazılmaz, pasifte birikir.

İşin başlaması ve bitmesi

  • Başlama: Kamu işlerinde yer teslim tutanağının, özel işlerde sözleşmede yer alan veya fiilen işe başlanan tarihin esas alındığı kabul edilir.
  • Bitme: Geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih; geçici kabul yoksa işin fiilen bittiği tarih.
  • Tek bir takvim yılında başlayıp biten iş yıllara yaygın sayılmaz; normal ticari kazanç gibi dönemsel olarak vergilendirilir.

Kullanılan hesaplar

HesapNe izlenir
170–177 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım MaliyetleriHer iş için ayrı alt hesapta biriken malzeme, işçilik, taşeron ve genel giderler
179 Taşeronlara Verilen AvanslarTaşeronlara iş karşılığı verilen avanslar
350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleriİş devam ederken düzenlenen hakediş tutarları

Hakedişten vergi kesintisi

Yıllara yaygın inşaat işi yapan müteahhide ödenen hakedişlerden, işi yaptıran vergi sorumlusu GVK 94/3 uyarınca gelir veya kurumlar vergisi kesintisi yapar. Kesilen tutar müteahhidin kayıtlarında peşin ödenen vergi olarak izlenir ve iş bittiğinde hesaplanan vergiden mahsup edilir; kesinti oranı yürürlükteki Cumhurbaşkanı kararına göre uygulanır.

Örnek kayıtlar

1) İş için 200.000 TL + %20 KDV malzeme alındı:

HesapBorçAlacak
170 Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri (İş 1)200.000
191 İndirilecek KDV40.000
320 Satıcılar240.000

2) 500.000 TL + KDV hakediş faturası kesildi (KDV tevkifatı ve vergi kesintisi ayrıca hesaplanır):

HesapBorçAlacak
120 Alıcılar600.000
350 Hakediş Bedelleri (İş 1)500.000
391 Hesaplanan KDV100.000

3) İş bittiğinde 170 ve 350 kapatılır: 350 bakiyesi 600 Yurt İçi Satışlar’a, 170 bakiyesi 622 Satılan Hizmet Maliyeti’ne aktarılır ve kâr o yıl beyan edilir.

Dikkat edilecekler

  • Her iş için ayrı alt hesap açılmalı; işler arasında gider aktarımı yapılmamalıdır.
  • Genel yönetim giderleri dönem gideri olarak yazılabilir veya işlere dağıtılabilir; seçilen yöntem tutarlı uygulanmalıdır.
  • İş bitmeden zarar edilse bile zarar iş bitiminde tespit edilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tutar, oran ve süreler değişebilir. Kendi durumunuz için ofisimizle iletişim formu üzerinden görüşebilirsiniz.