ALTINAY · HESAP PLANI
153 Ticari Mallar
15 Stoklar grubunda yer alan hesabın işleyişi, borç-alacak kuralları ve örnek yevmiye kayıtları.
- Hesap
- 153 Ticari Mallar
- Sınıf ve grup
- 1 Dönen Varlıklar › 15 Stoklar
- Niteliği
- Aktif hesap; borç bakiyesi verir.
- Kullanım amacı
- Satmak amacıyla alınan ve üzerinde işlem yapılmadan satılan malların izlenmesi.
- Borç tarafı
- Mal alışları (alış bedeli ile nakliye, sigorta gibi doğrudan giderler), alıştan iadelerin düzeltmesi, sayım fazlası.
- Alacak tarafı
- Satılan malın maliyeti (sürekli envanterde her satışta, aralıklı envanterde dönem sonunda), alıştan iadeler, sayım noksanı.
Örnek kayıtlar
1) Veresiye mal alışı: 40.000 TL + %20 KDV
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | 40.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 8.000,00 | |
| 320 Satıcılar | 48.000,00 |
2) Dönem sonu satılan malın maliyeti (aralıklı envanter): 32.000 TL
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti | 32.000,00 | |
| 153 Ticari Mallar | 32.000,00 |
Vergi ve uygulama notları
- Satılan malın maliyeti: dönem başı stok + alışlar − dönem sonu stok.
- Stoklar VUK 274’e göre maliyet bedeliyle değerlenir; emsal bedel maliyetin %10’undan fazla düşükse emsal bedel uygulanabilir.
- Yıl sonu envanteri sayımla tespit edilip tutanağa bağlanmalıdır.
İlgili hesaplar
Örneklerdeki tutar ve oranlar temsilidir; KDV %20 alınmıştır. Uygulamadan önce güncel mevzuat kontrol edilmelidir.
