ALTINAY · HESAP PLANI
129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
12 Ticari Alacaklar grubunda yer alan hesabın işleyişi, borç-alacak kuralları ve örnek yevmiye kayıtları.
- Hesap
- 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
- Sınıf ve grup
- 1 Dönen Varlıklar › 12 Ticari Alacaklar
- Niteliği
- Aktif düzenleyici hesap; alacak bakiyesi verir, 128’den düşülür.
- Kullanım amacı
- Şüpheli alacaklar için VUK 323 gereği ayrılan karşılığın izlenmesi.
- Borç tarafı
- Tahsil edilen veya değersiz hale gelen alacak için karşılığın kapatılması.
- Alacak tarafı
- Dönem sonunda ayrılan karşılık. Şart: alacak dava veya icra safhasında olmalı ya da küçük alacaklarda protesto edilmiş veya yazıyla birden fazla istenmiş olmalı; ticari kazançla ilgili olmalı.
Örnek kayıtlar
1) 31.12: 60.000 TL için karşılık ayrıldı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 654 Karşılık Giderleri | 60.000,00 | |
| 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı | 60.000,00 |
2) Ertesi yıl tahsil edilen 20.000 TL için karşılık iptali
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı | 20.000,00 | |
| 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar | 20.000,00 |
3) Kalan 40.000 TL mahkeme kararıyla değersiz hale geldi (VUK 322)
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı | 40.000,00 | |
| 128 Şüpheli Ticari Alacaklar | 40.000,00 |
Vergi ve uygulama notları
- Karşılık KDV dahil tutar üzerinden ayrılır; değersiz alacakta KDV düzeltmesi imkânı KDV Kanunu 35. madde kapsamında ayrıca değerlendirilir.
- Karşılık ayrılmadan doğrudan değersiz sayılan alacak 659’a yazılır.
İlgili hesaplar
- 128 Şüpheli Ticari Alacaklar
- 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar
- 654 Karşılık Giderleri (-)
- 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-)
Örneklerdeki tutar ve oranlar temsilidir; KDV %20 alınmıştır. Uygulamadan önce güncel mevzuat kontrol edilmelidir.
