← Hesap planına dön- Hesap
- 101 Alınan Çekler
- Sınıf ve grup
- 1 Dönen Varlıklar › 10 Hazır Değerler
- Niteliği
- Aktif hesap; borç bakiyesi verir.
- Kullanım amacı
- Müşterilerden veya üçüncü kişilerden alınan, henüz tahsil edilmemiş çeklerin izlenmesi; portföydeki ve tahsildeki çekler alt hesaplarla ayrılır.
- Borç tarafı
- Müşteriden çek alınması.
- Alacak tarafı
- Çekin tahsili, ciro edilerek satıcıya verilmesi, karşılıksız çıkması, yıl sonunda vadeli çeklerin 121’e aktarılması.
Örnek kayıtlar
1) Müşteriden 24.000 TL’lik çek alındı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 101.01 Portföydeki Çekler | 24.000,00 | |
| 120 Alıcılar | | 24.000,00 |
2) Çek bankaya tahsile verildi
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 101.02 Tahsildeki Çekler | 24.000,00 | |
| 101.01 Portföydeki Çekler | | 24.000,00 |
3) Banka tahsil etti, 30 TL masraf kesti
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 102 Bankalar | 23.970,00 | |
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 30,00 | |
| 101.02 Tahsildeki Çekler | | 24.000,00 |
4) Portföydeki 10.000 TL’lik çek satıcıya ciro edildi
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 320 Satıcılar | 10.000,00 | |
| 101.01 Portföydeki Çekler | | 10.000,00 |
5) 31.12: vadesi gelmemiş 24.000 TL’lik çek 121’e virman
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 121 Alacak Senetleri | 24.000,00 | |
| 101 Alınan Çekler | | 24.000,00 |
Vergi ve uygulama notları
- Ofis uygulaması: vadesi gelmemiş (ileri tarihli) alınan çekler yıl sonunda 121 Alacak Senetleri’ne aktarılır; böylece VUK 281’e göre reeskont uygulanabilir. Yeni yılın ilk günü ters kayıtla 101’e geri alınır.
- Tek Düzen Hesap Planı açıklamaları bu virmanı açıkça yazmaz; uygulama, ileri tarihli çeklerin vadeli senet gibi değerlendirilmesine dayanır (VUK Sirküleri/64).
- Karşılıksız çek dava veya icra aşamasına geçtiyse VUK 323 gereği şüpheli alacak karşılığı ayrılabilir (128 / 129).
- Ciro edilen çek karşılıksız çıkarsa işletme ciranta olarak sorumludur; ciro edilen çekler ayrıca izlenmelidir.
İlgili hesaplar
Örneklerdeki tutar ve oranlar temsilidir; KDV %20 alınmıştır. Uygulamadan önce güncel mevzuat kontrol edilmelidir.