← Hesap planına dön- Hesap
- 100 Kasa
- Sınıf ve grup
- 1 Dönen Varlıklar › 10 Hazır Değerler
- Niteliği
- Aktif hesap; borç bakiyesi verir. Alacak bakiyesi veremez; veriyorsa kayıt eksik veya yanlıştır.
- Kullanım amacı
- İşletmedeki Türk lirası ve yabancı para nakdin izlenmesi; her para birimi için ayrı alt hesap açılır (100.01 TL, 100.02 USD…).
- Borç tarafı
- Peşin satış tahsilatı, bankadan çekilen para, ortaktan gelen nakit, müşteriden nakit tahsilat.
- Alacak tarafı
- Nakit ödemeler, bankaya yatırılan para, ortaklara verilen nakit, satıcıya peşin ödeme.
Örnek kayıtlar
1) Peşin satış: 10.000 TL + %20 KDV
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 100 Kasa | 12.000,00 | |
| 600 Yurt İçi Satışlar | | 10.000,00 |
| 391 Hesaplanan KDV | | 2.000,00 |
2) Kasadaki 50.000 TL bankaya yatırıldı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 102 Bankalar | 50.000,00 | |
| 100 Kasa | | 50.000,00 |
3) Kırtasiye gideri peşin ödendi: 1.000 TL + %20 KDV
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 1.000,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 200,00 | |
| 100 Kasa | | 1.200,00 |
4) Dönem sonu döviz kasası değerlemesi (1.000 USD, kur 40,00 → 41,50)
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|
| 100.02 Kasa USD | 1.500,00 | |
| 646 Kambiyo Kârları | | 1.500,00 |
Vergi ve uygulama notları
- Yüksek kasa bakiyesi incelemede ilk bakılan konudur. Fiili kasa ile kayıtlı kasa tutmuyorsa genellikle ortaklara çıkan para kaydedilmemiştir; tutar 131 Ortaklardan Alacaklar’a alınıp adat (faiz) hesaplanması istenebilir.
- Belirli tutarı aşan tahsilat ve ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur (VUK genel tebliği); bu tutarı aşan kasa ödemesi usulsüzlük cezası doğurur.
- Döviz kasası VUK 280 gereği dönem sonunda TCMB döviz alış kuruyla değerlenir; kur farkı 646 veya 656’ya gider.
İlgili hesaplar
Örneklerdeki tutar ve oranlar temsilidir; KDV %20 alınmıştır. Uygulamadan önce güncel mevzuat kontrol edilmelidir.